دندان عقل نهفته : عوارض، هزینه جراحی و تسکین درد آن
سومین دندان آسیا یا همان دندان عقل بین سن ۱۷ تا ۲۱ سالگی درمیآید. دهان یک فرد معمولی به راحتی ۲۸ دندان از ۳۲ دندان را در خود جای میدهد. از آنجایی که دندان عقل آخرین دندانی است که درمیآید، غالباً فضای اندکی برای دربرگرفتن دندان وآناتومی آن وجود دارد. برخی از ما با دندانهای عقل خود مشکلی نداریم، اما عدهای دچار ناراحتی دندان عقل نهفته میشوند که چارهای جز کشیدن سریع دندان عقل باقی نمیماند. نگه داشتن دندان عقل نهفته همیشه عاقلانه نیست
علت دردناک بودن درآمدن دندان عقل چیست؟
گاهی فضای کافی در فک وجود ندارد تا دندان عقل بتواند به طور کامل دربیاید و از لثه بیرون بزند، به همین دلیل دندان در بعضی موارد کج میشود. این کج شدن یا در راستای افقی است یا زاویهای رو به یا به دور از دیگر دندانهای آسیا دارد. اگر این انحراف درمان نشود، دندان عقل نهفته به احتمال زیاد به دندانهای کناری، استخوان فک و اعصاب آسیب میزند
مشکلات ناشی از دندان عقل نهفته
پوسیدگی دندان
پلاک و ذرات غذا اطراف بخش از لثه بیرون زده دندان عقل جمع میشود و به پوسیدگی دندان عقل و یا دندانهای کناری منجر میشود.
دندان عقل کج یا کامل درنیامده زیستگاه باکتریها است و عفونت لثههای روی دندان را در پی دارد. این عفونت با درد، نفس بدبو، حرکت محدود فک و ورم همراه است.
به هم فشردگی دندانها
دندان عقل هنگام درآمدن دندان کناری را فشار میدهد و باعث کج شدن آن میشود. به این ترتیب مشکل به هم فشردگی و نامرتبی دندانها به وجود میآید که از آن با اصطلاح مال اکلوژن نیز یاد میکنند.
دندان عقل نهفته و تشکیل کیست
تشکیل کیست یا تومور در اطراف دندان عقل نهفته مشکل شایعی است که به تخریب استخوان فک پیرامونی و دندانهای مجاور میانجامد. درمان این عارضهها عموماً پیچیده و گسترده است.
دلیل کشیدن دندان عقل نهفته
- دندان عقل به شکلی غیرطبیعی، برای مثال مایل، کج یا چرخیده، از لثه بیرون میزند.
- دندان عقل به دلیل کمبود فضا زیر خط لثه گیر میافتد.
- عفونت ناشی از گیر کردن ذرات غذا، پلاک و باکتری موسوم به پریکورونیت، رخ میدهد.
- نحوه روی هم آمدن دندانها تغییر میکند و هممحوری فکها به هم میخورد.
- چون دسترسی به دندان عقل درآمده دشوار است، بهداشت آن به خوبی رعایت نمیشود و دندان عقل خراب میشود.
عمق دندان عقل نهفته
عمق دندان عقل نهفته یا آسیای سوم نسبت به پلان اکلوزال عبارت است از:
کلاس A: در این حالت دندان در استخوان گیر نکرده است یا پلان اکلوزال دندان نهفته همسطح با دندان کناری است.
کلاس B: هر گاه بخشی از محل اتصال سمان ـ مینا CEJ پایینتر از سطح استخوان باشد.
کلاس C: هر گاه دندان کاملاً مدفون در استخوان باشد یا پلان اکلوزال دندان نهفته نسبت به خط گردنی دندان مجاور در راس باشد.
کلاس ۱: نسبت به لبه جلویی شاخه (راموس) وضعیت پیشین داشته باشد.
کلاس ۲: نصف تاج دندان با لبه جلویی راموس پوشیده شده باشد.
کلاس ۳: تاج دندان کاملاً با لبه جلویی راموس پوشیده شده باشد.
معاینه و مشاوره
دندانپزشک در طول معاینه از دندان عکس میگیرد تا ضرورت کشیدن دندان عقل را تشخیص دهد. متخصص به کمک عکس میتواند ناحیه اطراف دندان عقل را به خوبی ببیند و نوع عمل کشیدن دندان عقل را تعیین کند. اگر جراحی دندان عقل نهفته ضرورت داشته باشد، بهتر است بیمار خود را پیش از عمل برای گذراندن یک دوره بهبود کوتاه مدت آماده کند. همچنین در این جلسه می توانید درمورد هزینه جراحی دندان عقل با پزشک خود صحبت کنید. هزینه درمان تحت تاثیر عامل های مختلفی می باشد.
بیحسی
پس از تاثیرگذاری داروی آرام بخش انتخابی، جراح عمل را با بیحس کردن دندان و بافتهای اطراف دهان در محل قرارگیری دندان عقل شروع میکند. ما در کلینیک دندانپزشکی تهران از سوزنهای بسیار ظریف و تجهیزات پیشرفته برای بیحسی بدون درد استفاده میکنیم.
کشیدن دندان عقل نهفته
عمل کشیدن دندان عقل به سطح دشواری بیرون کشیدن دندان بستگی دارد. کشیدن دندان عقل بالا نسبت به فک پایین معمولاً راحتتر است. ما در مقاله حاضر کلیاتی را برای آشنایی شما با این عمل توضیح دادهایم، اما جزییات دقیق عمل با توجه به شرایط خاص هر بیمار متفاوت خواهد بود که دندانپزشک معالج یا جراح دهان و دندان به تفصیل در اینباره با شما صحبت خواهد کرد.
جراحی دندان عقل نهفته
- تمام بافت و استخوان قرار گرفته روی دندان عقل با بهرهگیری از تجهیزات تخصصی و پیشرفته جراحی برداشته میشود.
- از وسایل مخصوص کشیدن دندان برای شل و لق کردن دندان و جدا کردن آن از بافت پیوندی حفره دندانی استفاده میشود.
- پس از آن که دندان به حد کافی شل شد، جراح آن را با انبر (فورسپس) خارج میکند. این عمل هیچ دردی ندارد و بیمار فقط قدری فشار و لرزش حس میکند.
- جراح برای این که بتواند دندان را خارج کند، باید آن را بشکند. شنیدن صدای ترک خوردن طبیعی است.
- دندانپزشک برای بسته شدن بافت آن را بخیه میزند تا سریعتر جوش بخورد و التیام بیابد. بیمار موظف است تمامی دستورات و توصیههای جراح را به دقت رعایت کند.
پس از جراحی
خونریزی اندک زخم پس از جراحی طبیعی است که با گاز زدن و فشار دادن گاز پانسمان به خوبی کنترل میشود و بند میآید. ورم کردن صورت و تغییر رنگ پوست روی دندان دور از انتظار نیست که تا ۷۲ ساعت افزایش مییابد و پس از آن فروکش میکند. بیمار نمیتواند تا چند روز دهاناش را کاملاً باز کند.مسکن، آنتی بیوتیک و دهانشویه ضدعفونی کننده معمولاً پس از جراحی تجویز میشود. از بیمار خواسته میشود تا بهداشت دهان و دندان را رعایت کند و تا چند روز پس از جراحی غذاهای نرم میل کند.
مراقبتهای پس از کشیدن دندان
- محکم فشار دادن (گاز زدن) پانسمان به مدت حداقل یک ساعت
- عوض نکردن زود به زود پانسمان و نگهداشتن هر پانسمان به مدت حداقل ۲۰ دقیقه. تعویض سریع پانسمان از لخته شدن خون جلوگیری میکند.
- خودداری از شستشوی شدید دهان یا تف کردن به مدت حداقل ۲۴ ساعت
- سر کشیدن ساده مایعات از لیوان و استفاده نکردن از نی
- چند بار شستشو دادن ملایم دهان با محلول آب نمک گرم پس از ۲۴ ساعت
- استراحت کردن در منزل
- اجتناب از انجام فعالیتهای بدنی سنگین، خوردن نوشیدنیها و غذاهای داغ تا پایان روز جراحی. این کار احتمال خونریزی را به حداقل میرساند.
- بیمار باید در صورت خونریزی داشتن گاز پانسمان تمیزی را روی زخم بگذارد و آن را ۳۰ دقیقه فشار دهد.
عوارض جراحی کشیدن دندان عقل
جراحی کشیدن دندان عقل عمل رایجی است که در کلینیک دندانپزشکی تهران در نهایت ایمنی انجام میشود. ورم کردن صورت، درد و خشک شدن و گرفتگی فک و قدری خونریزی تا ۲ هفته طبیعی است. این علائم معمولاً در دو یا سه روز نخست به اوج خود میرسد و پس از آن به تدریج بهبود مییابد.
عوارض خاص و نادر کشیدن دندان عقل به شرح زیر است:
- عفونت دندان عقل نهفته
- آسیب دیدن تصادفی فک و دیگر دندانها در طول جراحی
- درد شدید ناشی از عفونت (حفره دندانی خشک). حفره دندانی خشک به حالتی گفته میشود که لخته خون دلمه بسته روی زخم باز شود.
- بیحسی لب پایین یا زبان: این مشکل از آسیب دیدن عصب ناشی میشود و احتمال دائمی بودن آن وجود دارد، هر چند این احتمال پایین است.
- گرفتگی و خشکی فک: بیمار نمیتواند در مدت در حال التیام بودن زخم دهان را کامل باز کند.
دکتر سید بهزاد آیت اللهی
دندانپزشک اصفهان و متخصص درمان ریشه اصفهان
صفحه اینستاگرام دکتر سید بهزاد آیت اللهی
شماره های تماس مطب دکتر سید بهزاد آیت اللهی